Καντάφι, το δικό μας κάθαρμα

[Το αίμα των Λίβυων και ο φόβος των μεταναστών]

Άγνωστος παραμένει και συνεχώς αυξάνει ο αριθμός των νεκρών στη ΛιβύηΟι ευθύνες αποδίδονται αποκλειστικά στο συνταγματάρχη Καντάφι, αλλά αποτελεί επίσης εκτίμηση κοινής αποδοχής το γεγονός ότι η διεθνής κοινότητα, και κυρίως η ευρωπαϊκή κοινότητα, άργησε δραματικά να αντιδράσει. Εκτίμηση που γίνεται ακόμα πιο σαφής αν συλλογιστεί κανείς την άμεση παρέμβαση της Διεθνούς Κοινότητας στα αντίστοιχα γεγονότα στην Αίγυπτο – όταν από την πρώτη μέρα της εξέγερσης το επιτελείο του Ομπάμα προέβαινε σε δηλώσεις, διαπραγματεύσεις και μυστικά τηλεφωνήματα. Αυτό όμως που δεν είναι σαφές, είναι ο λόγος της δραματικής ολιγωρίας.

Το προφανές αίτιο είναι το πετρέλαιο και ο ορυκτός πλούτος της Λιβύης. Όμως παρακολουθώντας τις δηλώσεις των ηγετών των κρατών μελών, αντιλαμβάνεται κανείς ότι υπήρξε κι ένας άλλος λανθάνων παράγοντας που θα μας στοιχειώνει εφ’ έξης. Και δεν είναι άλλος από το φόβο του «λαθρομετανάστη». Τη 19η Φεβρουαρίου ο συνταγματάρχης Καντάφι διεμήνυσε πως αν συνεχίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση να στηρίζει τις «αντικυβερνητικές διαδηλώσεις», η Λιβύη θα διακόψει τη συνεργασία της στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσηςΚαι η δήλωση αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη από τα επιτελεία των κυβερνήσεων των κρατών μελών.Άλλωστε δεν θα ήταν η πρώτη φορά που θα ενέδιδαν σε εκβιασμούς του συνταγματάρχη Καντάφι, θυσιάζοντας ανθρώπινα δικαιώματα, ειρήνη και ασφάλεια στο όνομα του φόβου του μετανάστη. Ας εξετάσουμε όμως τα γεγονότα από την αρχή.


Το 2004 η ΕΕ ήρε το επί 18 έτη εμπάργκο όπλων προς τη Λιβύη, το οποίο είχε επιβληθεί εξαιτίας της αποδεδειγμένης υποστήριξής που παρείχε σε διάφορες τρομοκρατικές οργανώσεις. Ο επίσημος λόγος της άρσης του εμπάργκο ήταν η πρόθεση της Λιβύης να τερματίσει το πρόγραμμα χημικών και πυρηνικών όπλων, καθώς και να συνταχθεί στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας. Ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, Jack Straw, είχε χαρακτηρίσει την απόφαση ως «λαμπρή μέρα για την ειρήνη και την ασφάλεια στον κόσμο» και αρνήθηκε σφόδρα πως η απόφαση αυτή ελήφθη σε βάρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεδομένου ότι η θανατική ποινή και τα βασανιστήρια των αντιφρονούντων εξακολουθούσαν να συνιστούν κυβερνητική πολιτική της Λιβύης.


Την ημέρα βέβαια της ανακοίνωσης της άρσης του εμπάργκο εξαγγέλλονταν και μια άλλη απόφαση, η οποία παραδόξως δεν συσχετίστηκε με την πρώτη: η συνεργασία της ΕΕ με την Λιβύη για την από κοινού προσπάθεια αναχαίτισης της παράνομης μετανάστευσης. Εξάλλου, δυο μήνες πριν από την απόφαση της άρσης του εμπάργκο, η Ιταλία είχε συνάψει με τη Λιβύη την περίφημη διακρατική συμφωνία για την καταπολέμηση της μετανάστευσης, το περιεχόμενο της οποίας ουδέποτε έγινε γνωστό στις λεπτομέρειές τους. Συνεπώς, λαμβάνοντας υπόψη ότι η Λιβύη του Καντάφι δεν έγινε ξαφνικά πιο δημοκρατική χώρα, μήτε ο Καντάφι του 2004 ήταν διαφορετικός από τον Καντάφι του 2000 ή του 2011, ο εξής ένας παράγοντας που έδρασε καταλυτικά στην άρση του εμπάργκο δεν ήταν άλλος από την πρόθεση της Λιβύης να γίνει ο gatekeeper της ΕΕ. Προς επίρρωση της υποψίας, αρκεί να επισημανθεί ότι η απόφαση άρσης του εμπάργκο έγινε υπό το βάρος της πίεσης της Ιταλίας ώστε να μπορεί να εξοπλίσει τη Λιβύη για την καταπολέμηση της «λαθρομετανάστευσης». Άλλωστε στο προοίμιο του «Σύμφωνου Φιλίας και Συνεργασίας» μεταξύ Ιταλίας και Λιβύης του 2008 η Λιβύη εξυμνεί τη συνεισφορά της Ιταλίας στην άρση του εμπάργκο. Βάσει του Συμφώνου, η Ιταλία θα αποζημίωνε τη Λιβύη με 5 δις για την περίοδο της αποικιοκρατίας. Στην πραγματικότητα, βέβαια, το Σύμφωνο συνιστούσε το πρόσχημα για τη χρηματοδότηση της Λιβύης ώστε να κρατάει τους αλλοδαπούς μακριά από την Ιταλία, με όποιο τρόπο. Και κάπως έτσι η Λιβύη του Καντάφι μετατράπηκε από κράτος-παρία που υποθάλπει τρομοκρατικές οργανώσεις και παραβιάζει ανθρώπινα δικαιώματα σε προνομιακός συνομιλητής και συνεργάτη της ΕΕ, στο όνομα του αγώνα κατά της παράνομης μετανάστευσης.


Οι ροές προς την Ιταλία μειώθηκαν, πράγματι, κατά 83% το περασμένο έτος, αλλά με υψηλότατο τίμημα – σε ανθρώπινες ζωές και σε ευρωπαϊκά ιδεώδη. Όχι μόνο διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις, αλλά ακόμα και το Βατικανό κατήγγειλαν τη διακρατική συμφωνία εξαιτίας των συνθηκών κράτησης στη Λιβύη, τη μη ύπαρξη δυνατότητας αιτήσεως πολιτικού ασύλου (η Λιβύη δεν έχει υπογράψει τη Συνθήκη της Γενεύης), τα βασανιστήρια και τις δολοφονίες αλλοδαπών (έχει καταγραφεί ότι συχνά οι Αρχές εγκαταλείπουν τους αλλοδαπούς στη Σαχάρα, όπου και βρίσκουν βέβαιο θάνατο). Τον Απρίλιο του 2010 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ψήφισμά του κατήγγειλε τη Λιβύη και κάλεσε τα κράτη μέλη που απελαύνουν μετανάστες στη Λιβύη σε συνεργασία με τη Frontex να διακόψουν άμεσα αυτή την πρακτική. Η απάντηση του κράτους του Καντάφι ήταν να κλείσει το τμήμα της Ύπατης Αρμοστείας για τους Πρόσφυγες της Λιβύης.

Παρ’ όλα αυτά, τον Σεπτέμβριο του 2010 ο Καντάφι, ικανός χειριστής των ευρωπαϊκών συμπλεγμάτων και ιδεοληψιών, προέβη σε νέο εκβιασμό, απαιτώντας από την ΕΕ να λαμβάνει 5 δις ευρώ ετησίως για να συνεχίσει τον αγώνα του κατά της παράνομης μετανάστευσης, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση η Ευρώπη θα γεμίσει «πεινασμένους και άξεστους Αφρικανούς». Κι αν η πρώτη αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν αρνητική, τονίζοντας ότι δεν προτίθεται να συνεργαστεί με τη Λιβύη ενόσω η τελευταία παραβιάζει βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, ένα μήνα αργότερα, υπό το βάρος της πίεσης κρατών μελών, η επίτροπος κ. Malmström ενέδωσε παρέχοντας στη Λιβύη 50 εκ. ευρώ για την αποτροπή της παράνομης μετανάστευσης.


Την Κυριακή 20 Φεβρουαρίου, υπό τον απόηχο του νέου εκβιασμού του συνταγματάρχη Καντάφι κι ενώ το μακελειό ήταν εν εξελίξει, ο υπουργός Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, William Hague, ενημέρωνε ότι μίλησε με το γιο του συνταγματάρχη Καντάφι, Seif al-Islam Gaddafi, και του εισηγήθηκε να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις, ενώ ο πρωθυπουργός της Ιταλίας ενημέρωνε ότι δεν επιθυμεί να επικοινωνήσει με το συνταγματάρχη για να μην τον ενοχλήσει (disturb) σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Την επομένη, 21 Φεβρουαρίου, κι ενώ μαχητικά αεροσκάφη βομβάρδιζαν την Τρίπολη, οι υπουργοί Εξωτερικών στις Βρυξέλλες συζητούσαν το θέμα της παράνομης μετανάστευσης με αφορμή τα γεγονότα σε Τυνησία, Αίγυπτο και Λιβύη. Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, οι υπουργοί Εξωτερικών εξέφρασαν την ανησυχία τους για τα γεγονότα στη Λιβύη αλλά και για την πιθανότητα δημιουργίας μεγάλου κύματος λαθρομεταναστών από τη Βόρεια Αφρική εάν ο κ. Καντάφι πραγματοποιήσει την απειλή του και διακόψει τη συνεργασία του με την ΕΕ στο ζήτημα της αντιμετώπισης παράνομων μεταναστών. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, κ. Frattini, υποστήριξε ότι οι Ευρωπαίοι είναι ιδιαιτέρως ανήσυχοι από την απειλή εισβολής μεταναστών στην ΕΕ λόγω της αναταραχής (unrest) και προειδοποίησε ότι αν υπάρξει κενό εξουσίας στη Λιβύη, θα εισέλθουν στην Ευρώπη 300.000 Λίβυοι. Θέση που υιοθέτησε και η Μάλτα, τονίζοντας ότι η πιθανή πτώση του καθεστώτος Καντάφι θα έχει ως αποτέλεσμα την εισβολή μεταναστών από την Αφρική στην Ευρώπη. Ο δε κ. Berlusconi, σε σχετική δήλωσή του επισήμανε πως θα πρέπει «να είμαστε προσεκτικοί ώστε να μην δώσουμε την εντύπωση στον κ. Καντάφι ότι προσπαθούμε να εξαγάγουμε τη δημοκρατία μας». Η μοναδική φωνή λογικής ήρθε από τον Γερμανό αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών κ. Werner Hoyer, ο οποίος τόνισε πως η ΕΕ δεν θα πρέπει να υποκύπτει στους εκβιασμούς του κ. Καντάφι. Στη συζήτηση ενεπλάκη και η Frontex, διαβεβαιώνοντας τους υπουργούς ότι είναι σε θέση να χειριστεί το ζήτημα των μεταναστών.

Όπως αναφέρει σχετικό δημοσίευμα της European Voice της 24ης Φεβρουαρίου, «η απειλή της μαζικής μετανάστευσης περιπλέκει τη θέση της ΕΕ όσον αφορά την προοπτική της πτώσης του καθεστώτος Καντάφι».

***

Το μακελειό στη Λιβύη δεν οφείλεται αποκλειστικά στον Καντάφι. Η ΕΕ έχει ιστορικές ευθύνες: Τα όπλα αυτά με τα οποία ο Καντάφι δολοφονεί τους πολίτες του είναι όπλα που η Δύση του προμήθευσε, όχι εξαιτίας της γνωστής ανάγκης πώλησης όπλων, αλλά για κάτι χειρότερο… για να μετατραπεί σε θεματοφύλακας της ΕΕ και εγγυητής της «καθαρής» ταυτότητάς μας. Το ίδιο δε το καθεστώς του Καντάφι διατηρήθηκε στην εξουσία και επιβλήθηκε στους Λίβυους ακριβώς για να προστατεύει την Ευρώπη μας από τους «βρομιάρηδες Αφρικανούς», όπως τους αποκαλούσε ο Καντάφι. Και φυσικά η Ευρώπη συνειδητά καθυστέρησε να εμπλακεί και να αποτρέψει τις δολοφονίες των πολιτών, διότι συλλογιζόταν τα πιθανά επακόλουθα της πτώσης του Καντάφι: την εισβολή των λαθρομεταναστών. Και ήταν το μήνυμα-κραυγή που έστειλε στο BBC μια Ελληνίδα: Diana Gariany, from Athens, Greece, writes: “My father, who’s Libyan, is in Tripoli... I don’t know whether what I see on the news and what my father tells me is true... One thing I do know is that instead all of you to worry about the oil prices and the wave of refugees, you –the European Union and the United States– are sitting back and doing nothing to help the Libyans who are being killed”.

Έτσι επιβλήθηκε και το νέο εμπάργκο. Και κάποια στιγμή ο Καντάφι θα συλληφθεί και θα αντιμετωπίσει τις κυρώσεις… κι όλα θα τελειώσουν; Μάλλον. Όχι πως περιμένω να αποδοθούν ευθύνες στην ΕΕ. Αυτό όμως που ελπίζω είναι να καταλάβουμε, εμείς, οι πολίτες: Οι δολοφονίες των Λίβυων είναι οι πρώτες μαζικές δολοφονίες του 21ου αιώνα που επιτράπηκαν στο όνομα της Καθαρής Ευρωπαϊκής Ταυτότητας. Κι αυτό είναι κάτι που θα πρέπει τουλάχιστον να θυμόμαστε.

Μπορεί ο Καντάφι να ήταν κάθαρμα, αλλά ήταν το δικό μας κάθαρμα!

Κάποια ερωτήματα σχετικά με το άρθρο της κα Ακρίτα

Η κα Ακρίτα, την οποία σέβομαι ως προσωπικότητα και εκτιμώ ως πέννα, στο σχετικό άρθρο της καταλογίζει στον κ. Τατσόπουλο «βλακεία», τονίζοντας ότι το Facebook είναι δημόσιο βήμα και συνεπώς θα πρέπει κανείς να προσέχει τι γράφει και να μη νιώθει ελεύθερος να κάνει «χαβαλέ» (sic).

Θα μπορούσα ενδεχομένως να συμφωνήσω με το άρθρο (διατηρώντας πολλές επιφυλάξεις για τους λόγους που θα εξηγήσω στη συνέχεια) αν το «ζήτημα Τατσόπουλου» ήταν και το μοναδικό του είδους. Αλλά δεν είναι...

Και θα ρωτήσω την κα Ακρίτα με κάθε ειλικρίνεια... (γιατί δεν έχουμε πια την πολυτέλεια των κεκαλυμμένων φράσεων) ... κι εγώ «χαβαλέ» είχα κάνει; και η κα Δραγώνα, «χαβαλέ» είχε κάνει; και τα παιδιά που ξυλοφορτώνονται σε διάφορες πλατείες «χαβαλέ» είχανε κάνανε;

Εάν θέλουμε να επιρρίψουμε ατομικές ευθύνες που οφείλονται σε προσωπικό σφάλμα, εγγενής αδυναμία ή κάποιον τυχαίο εξωγενή παράγοντα … είναι εύκολο. Πάντα θα βρίσκεται κάποιος λόγος (αλλά μήτε αίτιο, μήτε αιτιατό) - ο Πέτρος είναι βλάκας, εγώ ελαφρών ηθών, τα παιδια μετανάστες κοκ... είναι όμως και αποτελεσματικό; Θα διώξει το διάβολο που εγκαθίσταται με βήμα γοργό στη χώρα μας και στις ζωές μας; ... φοβάμαι πως όχι. Το να προσποιούμαστε, στον εαυτό μας πρωτίστως (διότι αναγνωρίζω τις καλές προθέσεις της κα Ακρίτα) ότι κάτι δεν συμβαίνει, δεν σημαίνει ότι παύει να υφίσταται.

Σε κάθε περίπτωση, το Facebook ως ανοιχτό φόρουμ, είναι ένας αμιγώς πολιτικός χώρος και μας το τόνισαν αυτό τα γεγονότα στην Αίγυπτο, στην Τυνησία, αλλά και ο αγώνας που γίνεται στη Κίνα για ελεύθερο διαδίκτυο. Δεν συγκρίνω τις καταστάσεις, απλώς τις επικαλούμαι για να τονίσω τη σημασία του ελεύθερου διαδικτύου. Εκτιμώ ότι όσοι διατηρούν τη σελίδα τους ως φόρουμ έχουν επίγνωση των λεγομένων του, αλλά το Facebook όπως και γενικά το διαδίκτυο έχει τους δικούς του κανόνες. Απαιτεί αμεσότητα, πραγματικό διάλογο, επιβάλλει το χιούμορ και δεν αποδέχεται το ξύλινο ή στρογγυλεμένο λόγο. Δεν κάνεις δηλώσεις μέσα από το διαδίκτυο. Ξεκινάς από τη φράση του συνομιλητή σου κι ακολουθώντας το συλλογισμό του, προσπαθείς να προκαλέσεις τις βεβαιότητες του- ένθεν κακείθεν. Και για αυτό και διαφέρει από τα επίσημα ΜΜΕ.

Κι αλήθεια, το να δαιμονοποιείται το χιούμορ και να επιβάλλεται αυτολογοκρισία στο λόγο και αρα στη σκέψη, δεν είναι η αρχή της αποδοχής ενός λανθάνοντος (για την ώρα) φασισμού;

(Και επετρέψτε μου τον ενικό: Αύριο, Έλενα, κάποιο δικό σου κείμενο, απο αυτά που τόσο αγαπάμε, θα γίνει αφορμή μιας ακόμη δημόσιας «πατριωτικής» κατακραύγης, και δεν θα ευθυνεσαι προσωπικά για αυτό, ... αλλα θα είναι επειδή όταν κάποιος συνηθίσει τη γεύση του αιματος, δύσκολα να ικανοποιήσει τη δίψα του με κάτι αλλο.)

Δυο θέατρα σίγησαν μέσα σε τρεις ημέρες, το ένα διότι κάποιοι χούλιγκανς αισθάνθηκαν πρωτοφανώς ελεύθεροι να εισβάλλουν σε θέατρο- και γιατί όχι, άλλωστε; όποιος θέλει πλέον επικαλείται την πατρίδα και βιαιοπραγεί, γιατί όχι και οι οπαδοί ποδοσφαιρικής ομάδας; Και το δεύτερο, επειδή κάποιοι ένιωσαν να θίγεται η πίστη τους- «κατέβηκε η βλάσφημη παράσταση» ζητωκραυγάζουν γνωστά για τη δράση τους ιστολόγια που είχαν ασχοληθεί και με όλα τα λοιπά «φλέγοντα» ζητήματα ! Τι άλλο περιμένουμε να συμβεί για να αντιληφθούμε ότι σήμερα είναι η σειρά του Πέτρου, αύριο της Έλενας, μεθαύριο της Μαρίας κι η λίστα δεν θα έχει τελειωμό…; Τι αλλο περιμένουμε να συμβεί για να λειτουργήσουν τα αντανακλαστικά της Πολιτείας αλλα και του καθ’ ενός μας ατομικά;

Η εξέγερση των μελλοντικών "λαθρομεταναστών"

Και ενώ στον ελληνικό δημόσιο διάλογο κυριαρχεί το θέμα των «λαθρομεταναστών» (sic) , του «μεγάρου» (sic) που μεταφέρθηκαν και των ευθυνών της κινηματικής Αριστεράς… η Διεθνής κοινότητα έρχεται αντιμέτωπη με πρωτοφανή γεγονότα, ιστορικής σημασίας- η επανάσταση στη Τυνησία, η εξέγερση στην Αίγυπτο, η αυτονόμηση του Νότιου Σουδάν…

Και τα τρία γεγονότα δεν είναι τίποτα λιγότερο από Επαναστάσεις των απλών ανθρώπων κατά των διεφθαρμένων κυβερνήσεων τους, που με την ανοχή ή και ευλογίες της Δύσης απομυζούν το λαό. Δεν είναι πραξικοπήματα των ισλαμιστών, όπως πολύ προσπαθούν να τα φωτογραφίσουν οι «Μεγάλες Δυνάμεις». Είναι για «το ψωμί, το βούτυρο και τη Δικαιοσύνη» όπως φώναζε μια νεαρή Αιγύπτια σε κάμερα του BBC. Τους ανθρώπους που εξεγείρονται τώρα, εμείς οι Έλληνες τους γνωρίζουμε- αν πάτε μια βόλτα στον Έβρο θα τους συναντήσετε. Είναι αυτοί οι «λαθρομετανάστες» που διασχίζουν τα σύνορα μας διεκδικώντας το δικαίωμα στη ζωή ή σε μια καλύτερη ζωή. Είναι οι νέοι άνθρωποι που τολμούν να ονειρεύονται και να απαιτούν.

Ποια η θέση της Ελλάδας, των ΜΜΕ και της λοιπής Ευρώπης στα γεγονότα; Σφυρίζουν αδιάφορα και συνεχίσουν να ασχολούνται με τους «λαθρομετανάστες». Οι εξεγέρσεις αυτές πάντως, πέραν όλων των άλλων, αποτελούν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να αντιληφθούμε επιτέλους την πραγματικότητα. Ή θα τους επιτρέψουμε να έχουν μια καλύτερη ζωή στις χώρες τους, με κίνδυνο να μην μπορεί η Δύση να τους εκμεταλλεύεται στο έπακρο, ή δεν θα παραπονιόμαστε για τα κύματα των αλλοδαπών που έρχονται στην Ευρώπη. Τρίτος δρόμος δεν υπάρχει (τα κρεματόρια δεν είναι ακόμα αποδεκτά) .

Τελος καλο;

Κι οι απεργοί πείνας δέχθηκαν να μεταφερθούν σε άλλο κτήριο, το κύρος της Νομικής διασώθηκε και το μεγάλο κακό αποφεύχθηκε; Μάλλον, διότι οι απεργοί μεν δέχθηκα, το δε «άλλο κτήριο» δεν φαίνεται να συμφωνεί . Όμως το πρόβλημα δεν αντιμετωπίστηκε. Τι θα συμβεί από δω και πέρα; Τι θα γίνει με όλους αυτούς τους ανθρώπους που δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν την απεργία πείνας; Τι θα γίνει αν τους ακολουθήσουν κι άλλοι αιτούντες άσυλο; Εκατοντάδες; Χιλιάδες, ίσως;- όλους αυτούς τους ανθρώπους που η παρελθούσα κυβέρνηση σκοπίμως ή εκ παραδρομής τους εγκατέλειπε στα νύχια των εργοδοτών για τη γνωστή φτηνή και βρώμικη εργασία; Πότε θα αρχίσουν να εξετάζονται τα αιτήματα ασύλου; Τι θα γίνει με τους ανθρώπους που εξαιτίας της ολιγωρίας του κράτους έχουν πλέον ενσωματωθεί στη χώρα και διαμορφώσει τις ζωές τους αναμένοντας επί χρόνια την απάντηση στο αίτημα ασύλου; (καταχρηστικό ή μη, δεν έχει πλέον καμία σημασία). Δεν έχω απαντήσεις. Τα ερωτήματα θέτω. Ερωτήματα όμως που αν δεν απαντηθούν άμεσα, η Πολιτεία θα συνεχίσει να εκβιάζεται και η κοινωνία να πολώνεται.

(Απεργία λογικής)

Το ιστορικό των απεργιών πείνας των αιτούντων άσυλο ξεκίνα κάπου στα τέλη Αυγούστου, έξω από τα γραφεία της Ύπατης Αρμοστείας για τους Πρόσφυγες, όταν δύο εκ των Ιρανών απεργών πείνας είχαν ήδη συμπληρώσει τη 36η ημέρα και μαζί τους άλλοι πέντε ή έξι περί τις 14-17 ημέρες. Καθ’ όλο το διάστημα της απεργίας ο εκ της Πολιτείας αντίλογος ήταν ότι η νομοπαρασκευαστική για το πολιτικό άσυλο είναι σε εξέλιξη και θα έπρεπε να περιμένουν. Οι μέρες όμως κυλούσαν και η ζωή των απεργών πείνας κινδύνευε. Έτσι, αποφασίστηκε ύστερα από τρεις ημέρες επώδυνων διαπραγματεύσεων να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους, τα οποία δεν ήταν άλλα από το εξής ένα: να εξεταστούν άμεσα τα αιτήματα ασύλου τους (τα οποία εκκρεμούσαν από τρία έως και πέντε χρόνια). Όχι μόνο η σωματική αλλά και η ψυχική τους υγεία ήταν κλονισμένη και δεν υπήρχε άλλη δυνατότητα διαπραγμάτευσης. Πράγματι, εκεί, μέσα στο κατακαλόκαιρο ενεργοποιήθηκε η επιτροπή ασύλου του παρελθόντος πια Προεδρικού Διατάγματος και εξετάστηκαν οι αιτούντες. Η επιτροπή απεφάνθη στο μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα. Ενδεικτικό του μη εκβιασμού τους ήταν η άρνησή τους να παραλάβουν το πολιτικό άσυλο (που η επιτροπή έκρινε πως δικαίως έπρεπε να τους δοθεί), να λύσουν την απεργία και να διακομισθούν σε νοσοκομείο.

Ένας από τους Ιρανούς μάλιστα που βρίσκονταν στην πιο κρίσιμη κατάσταση έλεγε« στη χώρα μου απλώς θα με φυλακίζανε, εδώ, όμως, στη δημοκρατική Ευρώπη, έφτασα στο σημείο να χάσω τη ζωή μου για να μου αναγνωρίσουν το δικαίωμα να ζήσω … τώρα δεν το θέλω πια το άσυλο, θέλω να πεθάνω.. ντρέπομαι… » λίγο πριν αποσυρθεί για πάντα … κι ήταν η Εκκλησία της Ελλάδος που βοήθησε ώστε να επανακτήσει την πίστη του στη ζωή και να λύσει την απεργία.

Έκτοτε περάσανε αρκετοί μήνες και διάφορες απεργίες πείνας λάμβαναν χώρα στα πέριξ. Κι όλες αντιμετωπίζονταν με πανομοιότυπο τρόπο, με έκτακτες επιτροπές, καθώς η νομοπαρασκευαστική επιτροπή για το πολιτικό άσυλο και οι λοιπές διαδικασίες είχαν και δικαίως ίσως το δικό τους ρυθμό. Κι οι μόνοι που ασχολούνταν με το ζήτημα ήταν η αστυνομία – με τις ελάχιστες δυνατότητες που εκ του χαρτοφυλακίου διαθέτει: να τρέχει πίσω από το πρόβλημα.

Κι η μέρα που πολύ αναμέναμε έφτασε: υπεγράφη το Προεδρικό Διάταγμα για την εξέταση των (45.000) αιτημάτων ασύλου. Υπεγράφη μεν αλλά μήτε εφαρμόστηκε (ακόμα), μηδέ «επικοινωνήθηκε». Και για το πρώτο υπάρχει ίσως εξήγηση καθώς δεν είναι εύκολο να οργανωθούν και να στελεχωθούν καταλλήλως οι υπηρεσίες, και μάλιστα την παρούσα περίοδο ενός νομοθετικού «οργασμού», εκ των πραγμάτων αναγκαίου. Το δεύτερο όμως ανήκει στα κυβερνητικά παράδοξα, αντίστοιχο του οποίου ήταν και η μη επαρκής ενημέρωση για τη δυνατότητα άσκησης εκλογικών δικαιωμάτων των αλλοδαπών στις δημοτικές εκλογές, με αποτέλεσμα ελάχιστοι να είναι αυτοί που ενημερώθηκαν και εν τέλει άσκησαν το εκλογικό τους δικαίωμα.

Ομοίως, την περασμένη εβδομάδα ψηφίστηκε και ένας ακόμα νόμος- για τη σύσταση της ανεξάρτητης Υπηρεσίας Ασύλου, τα Κέντρα Πρώτης Υποδοχής και την κάρτα της υπό ανοχής διαμονής. Και ομοίως, δεν «επικοινωνήθηκε». Πρόκειται για ένα διόλου ελληνικό πολιτικό φαινόμενο, δεδομένου ότι οι κυβερνήσεις μας συνήθως τάζουν και ουδέποτε πράττουν. Στην προκειμένη περίπτωση όμως συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Ενώ στη Βουλή ψηφίζονταν ιστορικής σημασίας νόμοι για το μεταναστευτικό/ προσφυγικό, εκτός Βουλής ουδείς το γνώριζε. Και μάλιστα την περίοδο που συνέβαιναν όλα αυτά, στην επικαιρότητα δέσποζε η συζήτηση για τους φράχτες, τα πλωτά κελιά και τις πλαστικές σφαίρες, η οποία ρητορική φυσικά και φέρει μια κάποια ευθύνη για την κατάσταση στη Νομική σήμερα. - Δεν θυμάμαι να είδα κανένα πρωτοσέλιδο για τη νομοθετική επανάσταση στο ζήτημα του πολιτικού ασύλου. Δεν αντιλήφθηκα καμία εκπομπή για την εξέχουσας σημασίας δημιουργία των κέντρων υποδοχής.

Και κάπως έτσι φτάσαμε στην περίφημη απεργία πείνας των τριακοσίων. Την εβδομάδα μάλιστα που το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταδίκασε το Βέλγιο για την επιστροφή αιτούντα άσυλο στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ και στην πραγματικότητα σήμανε την de jure κατάρρευση του Κανονισμού αυτού.

Η δε επικρατούσα δημόσια συζήτηση των ΜΜΕ είναι κατά το σύνηθες εκτός θέματος:
Είναι ή δεν είναι υποκινούμενη η απεργία; - προφανώς και είναι, και μάλιστα με περισσή α-νοησία και αναλγησία καθώς όχι μόνο δεν αντιλήφθηκαν την παγίδα του πανεπιστημιακού ασύλου… αλλά μήτε την, έστω ακούσια, συμμετοχή τους στην εκμετάλλευση του μετανάστη… όμως … αυτό είναι το θέμα μας;
Να γίνει ή να μην γίνει άρση του πανεπιστημιακού ασύλου; - η άρση του πανεπιστημιακού άσυλου για τη σύλληψη των αιτούντων άσυλο και ως εκπεφρασμένη πρόταση είναι ακατάληπτη. Εάν το Πανεπιστημιακό άσυλο στην ιστορία της Μεταπολίτευσης απέκτησε ποτέ χρηστική αξία είναι οπωσδήποτε τώρα.
Συμφωνεί η ΠΑΣΠ και διαφωνεί η ΔΑΠ ή μήπως το αντίθετο; - άνευ σχολιασμού.

Και παραλλήλως, οι Υπουργοί να συνεδριάζουν με τον Πρωθυπουργό (ωσάν να είναι ποτέ δυνατόν αυτά τα θέματα να αντιμετωπιστούν σε επίπεδο Υπουργών δίχως διαμεσολαβητές και εμπειρογνώμονες), οι Πρυτανικές Αρχές να διαπληκτίζονται με την Αστυνομία, το ΚΚΕ με το ΣΥΡΙΖΑ, το ΛΑΟΣ με τη ΝΔ, η ΠΑΣΠ με τη ΔΑΠ, κοκ. Κι η απόφαση ελήφθη: να συνεχιστεί η απεργία πείνας αλλά σε άλλο χώρο, …λες και το μοναδικό ζήτημα που ετέθη είναι ο χώρος που θα πεθάνουν κι όχι η καθεαυτό κραυγή.

Κι εν τω μεταξύ οι πολίτες της Αθήνας αδυνατώντας να αντιληφθούν το λόγο που προκαλεί τόση αναστάτωση η «κατάληψη» της Νομικής από 300 αιτούντες άσυλο ενώ είναι αποδεκτή η εγκατάλειψη του ιστορικού κτηρίου εντός του οποίου κάθε βράδυ βρίσκουν κατάλυμα (γηγενείς) άστεγες ψυχές,… εγκαταλείπουν επίσης μνήμη, λογική και εαυτό στην αγκαλιά του ΛΑΟΣ και της Χρυσής Αυγής … σε σημείο μάλιστα που κάποιοι να αναρωτιούνται σχολιάζοντας το χιτλερικό χαιρετισμό στο δημοτικό συμβούλιο: «και τι μας νοιάζει πως χαιρετά ο καθένας;» … κι ο εκφασισμός καλά κρατεί…

Κι όλα αυτά θα μπορούσαν, και μπορούν ακόμη, να αντιμετωπιστούν με έναν απλό τρόπο: με την επίσημη ενημέρωση της Πολιτείας για το έργο και τις προθέσεις της, μέσω διαμεσολαβητών φυσικά.Εκτός κι αν δεν σκοπεύει να εφαρμόσει τα όσα νομοθέτησε.

***

Κι οι απεργοί πείνας δέχθηκαν να μεταφερθούν σε άλλο κτήριο, το κύρος της Νομικής διασώθηκε και το μεγάλο κακό αποφεύχθηκε; Μάλλον, διότι οι απεργοί μεν δέχθηκα, το δε «άλλο κτήριο» δεν φαίνεται να συμφωνεί . Όμως το πρόβλημα δεν αντιμετωπίστηκε. Τι θα συμβεί από δω και πέρα; Τι θα γίνει με όλους αυτούς τους ανθρώπους που δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν την απεργία πείνας; Τι θα γίνει αν τους ακολουθήσουν κι άλλοι αιτούντες άσυλο; Εκατοντάδες; Χιλιάδες, ίσως;- όλους αυτούς τους ανθρώπους που η παρελθούσα κυβέρνηση σκοπίμως ή εκ παραδρομής τους εγκατέλειπε στα νύχια των εργοδοτών για τη γνωστή φτηνή και βρώμικη εργασία; Πότε θα αρχίσουν να εξετάζονται τα αιτήματα ασύλου; Τι θα γίνει με τους ανθρώπους που εξαιτίας της ολιγωρίας του κράτους έχουν πλέον ενσωματωθεί στη χώρα και διαμορφώσει τις ζωές τους αναμένοντας επί χρόνια την απάντηση στο αίτημα ασύλου; (καταχρηστικό ή μη, δεν έχει πλέον καμία σημασία). Δεν έχω απαντήσεις. Τα ερωτήματα θέτω. Ερωτήματα όμως που αν δεν απαντηθούν άμεσα, η Πολιτεία θα συνεχίσει να εκβιάζεται και η κοινωνία να πολώνεται.

Φράχτες και πέργκολες στον Έβρο

Θέλετε φράχτες; Θέλετε τάφρους; Θέλετε τείχη; Δεκτό. Θέλετε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα της μη νόμιμης μετανάστευσης; Ε, τότε είμαστε σε λάθος δρόμο.

***

Αν σταθούμε στην ορολογία που συνοδεύει τη σύγχρονη μετανάστευση, αυτό το νέο είδος μετανάστευσης που δεν είναι μήτε ακριβώς οικονομικοί μετανάστες μηδέ συμβατικοί πρόσφυγες, όπως τους ορίζει η Συνθήκη της Γενεύης, αλλά ανήκουν σε μια ενδιάμεση κατηγορία («εξαναγκασμένη μετανάστευση») που στην πλειονότητά της αφορά ανθρώπους που χρήζουν διεθνούς προστασίας, μπορούμε εύκολα να αντιληφθούμε ότι σχετίζεται με το νερό: influx, wave, flow, κι αυτό δεν είναι διόλου τυχαίο Τη σύγχρονη μετανάστευση δεν την σταματάς μήτε με τείχη μήτε με φράχτες, όπως και το νερό εξάλλου. Μπορείς μοναχά να της αλλάξεις πορεία. Ωστόσο, όσο περισσότερο την εμποδίζεις τόσο θα τρυπώνει από αλλά σημεία, και όσο πιο κρυφά τα σημεία τόσο μεγαλύτερη η ζημιά, όπως και με το νερό εξάλλου.

Δεν υπάρχει θεωρητικός της σύγχρονης μετανάστευσης που να μην εκτιμά ότι τα αίτια της παράνομης μετανάστευσης δεν είναι άλλα από την ανυπαρξία διαδικασιών νόμιμης μετανάστευσης Είναι οι περίφημες «unintended consequences» (λανθάνουσες συνέπειες) του Merton, «οι απρόβλεπτες συνέπειες σκόπιμων πράξεων». Όταν, δηλαδή, το κράτος θέλοντας να περιορίσει τη μετανάστευση υψώνει τείχη αδιαπέραστα, φυσικά ή νομικά, αλλά στην πραγματικότητα το μόνο που κατορθώνει θα είναι να ενισχύσει τη λάθρα μετανάστευση και την κερδοσκοπία των λαθροδιακινητών. Θέλετε να πατάξετε τους λαθροδιακινητές; Ένας είναι ο τρόπος: ορίστε νόμιμους τρόπους εισδοχής μεταναστών.

Ο περίφημος φράχτης, λοιπόν, τί θα κάνει; Απολύτως τίποτα, όσον αφορά στους αλλοδαπούς Απλώς θα περνάνε από παραδίπλα ή από το Αιγαίο, όπως έκαναν όλα τα χρόνια. Διότι, προφανώς, και τη ροή δεν τη μετατόπισε η Frontex αλλά το market. Οταν το κόμιστρο έφτασε τα 2000-3000 ευρώ από Τουρκία σε Μυτιλήνη ή Σάμο, μια άλλη ομάδα στα επάνω σύνορα έριξε τις τιμές στα 300 ευρώ. Και σε αυτό οφείλεται το ότι πέραν της γεωγραφικής μετατόπισης παρατηρείται και μια ποιοτική αλλαγή: οι πιο φτωχοί, οι πιο ευάλωτοι, οι πιο δυστυχισμένοι … επιλέγουν τον Έβρο. Με τον φράχτη, απλώς ενδέχεται να αυξηθούν λίγο τα κόμιστρα και ίσως … και τα πτώματα.

Όμως, το ζήτημα δεν είναι ο αλλοδαπός. Στην πραγματικότητα, καθόλου δεν θα τον επηρεάσει. Αυτός ο φράχτης και ο περί αυτού λόγος επηρεάζει εμάς: το κράτος και τους πολίτες. Οσον αφορά τους πολίτες, όλη αυτή η ρητορική κάνει τον πολίτη να αισθάνεται απειλούμενος, ότι τίθεται θέμα εισβολής- ριζοσπαστικοποιείται, πολώνεται και αποπροσανατολίζεται. Αυτό επιθυμούμε; Να τρομάξουμε και να φασιστοποιήσουμε κι άλλο μια κοινωνία που βάλλεται από τα οικονομικά μέτρα και, συνεπώς, είναι έτοιμη να στρέψει τα βέλη της προς το πιο αδύναμο; Αυτό θέλει, άραγε, η σημερινή κυβέρνηση;

Οσον αφορά στο κράτος, βάλλεται από τον φράχτη γα τον εξής λόγο. Τη χρονιά που πέρασε, έγιναν γιγάντιες προσπάθειες για να αλλάξει το κλίμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έναντι της Ελλάδας. Οταν όλοι κατηγορούσαν την Ελλάδα για τις απαράδεκτες συνθήκες κράτησης, το επαίσχυντα χαμηλό ποσοστό απόδοσης πολιτικού ασύλου, την ανυπαρξία μεταναστευτικής πολιτικής, και το αίτημα της Ελλάδας για αναθεώρηση του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ μόνο γέλιο προκαλούσε. Υποκριτικό γέλιο; Φυσικά. Αλλά είχαν σθεναρά επιχειρήματα, ενώ η Ελλάδα ένοχα κατέβαζε τα μάτια. Έλεγαν… σταματήστε να βασανίζετε ανθρώπους και μετά τα λέμε. Και, πράγματι, μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα, το κλίμα άρχισε να βελτιώνεται. Είδανε τις προσπάθειες, διάβασαν τα προσχέδια των νόμων, συναντήθηκαν με αρμόδιους φορείς και, κάπως έτσι, απέφυγε η Ελλάδα και την προσφυγή στο Δικαστήριο της ΕΕ. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά απέκτησε ισχυρούς συμμάχους- κράτη, διεθνείς οργανώσεις αλλά και την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έναντι των κρατών μελών που συνέχιζαν να μην επιθυμούν καμία αλλαγή του Δουβλίνο ΙΙ. Όταν ακόμα και ίδιος ο υπουργός της Γαλλίας, ο κ. Besson, στη συνάντηση του Σεπτεμβρίου στο Παρίσι -παρουσία εκπροσώπων κρατών -μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- τόνισε ότι η Ελλάδα αλλάζει και οφείλουμε να την στηρίξουμε καθώς αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα, και η Επίτροπος η κα. Malmström υπερθεμάτισε τονίζοντας την ανάγκη για αναθεώρηση του Δουβλίνου ΙΙ. Όλα αυτά, όμως, κινδυνεύουν να γκρεμιστούν με τη ρητορική περί φράχτη. Για άλλη μια φορά η Ελλάδα φαίνεται να μην εφαρμόζει όσα υποσχέθηκε και να πράττει κάτι άλλο Ο φράχτης κ. υπουργέ δεν συμπεριλαμβάνεται στο Εθνικό Σχέδιο για τη Διαχείριση των Μεταναστευτικών Ροών.

Στο Εθνικό Σχέδιο για τη Διαχείριση των Μεταναστευτικών Ροών της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, που χαιρετίστηκε από όλους, συμπεριλαμβάνεται ο νόμος για το άσυλο, τα Κέντρα Πρώτης Υποδοχής, τα ανθρώπινα Κέντρα Μακράς Κράτησης. Και τίθεται το ερώτημα… όταν υπάρχει αυτό το νομοσχέδιο που θα ψηφιστεί μέσα στην επόμενη εβδομάδα, μολονότι έχει καθυστερήσει τραγικά πολύ, όταν αυτό το νομοσχέδιο είναι προϊόν πολύμηνης μελέτης των καλύτερων που ασχολούνται με τη μετανάστευση- υπουργεία, θεσμικοί φορείς, ΜΚΟ, Διεθνείς οργανισμοί- γιατί δεν καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για την υλοποίηση του νόμου και αναλωνόμαστε σε πυροτεχνήματα με φράχτες, που είναι τοις πάσει γνωστό πως και χρήματα θα κοστίσουν και κανένα αποτέλεσμα δεν θα φέρουν; Το τόνισε εξάλλου και η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Το Κέντρο Πρώτης Υποδοχής στον Έβρο μπορούσε σε πιλοτική βάση να λειτουργεί από το Σεπτέμβρη και με αυτό τον τρόπο θα περιορίζονταν δραματικά οι ροές από τα σύνορα στο κέντρο της Αθήνας Εργασία καμία δεν έχει γίνει για την βελτίωση της Πέτρου Ράλλη μήτε για τα κρατητήρια του Αεροδρομίου. Ομοίως, καμία προετοιμασία δεν έχει γίνει για την κατασκευή Κέντρων Μακράς Κράτησης, που να συνάδουν με τις οδηγίες του CPT. Όσο δεν για το ΠΔ για τα εκκρεμή αιτήματα ασύλου …ακόμα αναμένεται η εφαρμογή του- το μαρτυρούν, άλλωστε, οι δεκάδες απεργοί πείνας από το Αφγανιστάν και το Ιράν. Και τα κονδύλια παραμένουν στα ταμεία, ανέπαφα.

Ο Έβρος χρειάζεται και φράχτες και έργα υποδομής, ώστε να μην πλημμυρίζουν κάθε χρόνο τα χωριά αυτής της πολύτιμης αν και ξεχασμένης περιοχής της Ελλάδας. Δεν χρειάζεται, όμως, αυτόν τον φράχτη.

FACEBOOK- μια ψευδαίσθηση επαφής ή μια κραυγή επικοινωνίας;

Μέρες προσπαθώ να γράψω ένα κείμενο, να συγκεντρώσω τα συναισθήματα της χρονιάς που μόλις παρήλθε- να καταγράψω τους φόβους ώστε να του ξορκίσω και να θυμηθώ τις καλές στιγμές με την ελπίδα της αναπαραγωγής τους … Δεν τα καταφέρνω. Κι ενώ συνεχίζω να χάνω τις καθημερινές μάχες με τη λευκή σελίδα άξαφνα συνειδητοποίησα πως κάθε φορά που σχεδιάζω μια πρόταση την εγκαταλείπω ως πρόταση που συνιστά ζωτικό μέρος ενός ολοκληρωμένου κειμένου και άρα σκέψης, και τη μετατρέπω σε αυτόνομη πρόταση μιας ελλιπούς σκέψης που την «ποστάρω» στο Facebook. Και αυτό ακριβώς έκανα ασυνείδητα μόλις τώρα.

Και κάπως έτσι άρχισα να αναζητώ τι είναι αυτό το εργαλείο που εισέβαλε στη ζωή μας και τείνει να την ορίζει. Ποιοι είναι οι λόγοι που κι εγώ επιθυμώ αρκετές φορές της ημέρας να προστρέχω στη «σελίδα μου», να γράφω, να διαβάζω, και σε γενικές γραμμές να είμαι καλά με αυτή την ιδιαίτερη επαφή, και κάποιες φορές πολύ καλύτερα από ότι με τις «πραγματικές» επαφές. Και κάπως έτσι αποφάσισα να γράψω για αυτόν το νέο τρόπο επικοινωνίας, μήπως και τον αντιληφθώ. Σε τελική ανάλυση είναι και το σημαίνον χαρακτηριστικό της χρονιάς που πέρασε και κατά πως φαίνεται θα επηρεάσει τη νέα χρονιά… γιατί ας το παραδεχτούμε … όσοι χρησιμοποιούν το Facebook με κάποια συνέπεια, μικροί τε και μεγάλοι, ακόμα κι αν δεν το ομολογούν δημοσίως, η αλήθεια είναι ότι κάπου εκεί, στο βάθος των μύχιων σκέψεων τους αναρωτιούνται με τρόμο… « και τι θα γίνει αν ποτέ ο Mark Zuckerberg αποφασίσει κλείσει το Facebook?»

***

Ζήτησα από τους διαδικτυακούς μου φίλους να σχολιάσουν το Facebook και οι απαντήσεις που έλαβα είναι αρκετά ενδεικτικές.

Σχεδόν όλοι το χαρακτήρισαν ως το εναλλακτικό καφενείο αλλά και την αλάνα για τους νεαρούς μας φίλους. Πράγματι, διαμέσου του F/B μπορείς να είσαι σε επαφή και να μοιράζεσαι σκέψεις, ιδέες, χαρές και λύπες, αλλά και πληροφορίες με πλήθος ανθρώπων- γνωστών αλλά και άγνωστων, πραγματικών ή εικονικών. Κάποιοι επικριτές του μιλάνε για ψευδαίσθηση επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου και εμού. Είναι όμως έτσι; Το F/B κατοπτρίζει την ανικανότητά μας να έχουμε πραγματικούς φίλους και σχέσεις ή μήπως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, μήπως δηλαδή τονίζει την πραγματική μας ανάγκη, μια ανάγκη που τείνει να γίνει κραυγή, για επικοινωνία, η οποία ολοένα και μειώνεται λόγω του τρόπου ζωής, της απόστασης και ενός μοντέλου κοινωνίας που καθόλου δεν θελήσαμε να έχουμε αλλά μας επιβλήθηκε, δίχως να νιώσουμε πως;

Άλλοι φίλοι το χαρακτήρισαν ως το πλέον διαδραστικό forum ιδεών. Στο F/B συναντάς δύο είδη forum: τα πραγματικά και τα πλασματικά. Το πρώτο είδος αφορά τους «ιδιοκτήτες» σελίδας που επιλέγουν να έχουν ει δυνατόν περισσότερους φίλους και με τα post τους προκαλούν συζητήσεις στις οποίες συμμετέχει μεγάλος αριθμός συνομιλητών. Στο δεύτερο είδος, αυτό που αποκαλώ πλασματικό, ο «ιδιοκτήτης» της σελίδας είναι συνήθως κάποιος πολιτικός που χρησιμοποιεί την πλατφόρμα για να είναι κοντά στην «κοινωνία των πολιτών». Στην περίπτωση όμως αυτή, αν και δεν το παραδέχονται ποτέ, ο «χειριστής» της σελίδας δεν είναι ο ίδιος ο πολιτικός αλλά κάποιος άλλος, ενδεχομένως και έμμισθος, είναι ο λεγόμενος administrator. Φυσικά, οι φίλοι της σελίδας του πολιτικού το γνωρίζουν, αλλά αυτό δεν τους πτοεί ώστε να συμμετέχουν στις συζητήσεις και αυτό σημαίνει πολλά. Το Facebook και ως Forum, πραγματικό ή πλασματικό, για άλλη μια φορά καταδεικνύει με τον πιο εύγλωττο τρόπο την ανάγκη των ανθρώπων για συμμετοχή στα κοινά- να μιλήσουν, να συμμετέχουν, να επηρεάσουν. Και καθώς όλα τα συμβατά μέσα επικοινωνίας με την εξουσία (κόμματα, συνδικάτα, ΜΜΕ) έχουν φραγμένες τις εισόδους και η περίφημη διαδραστικότητα είναι μόνο κατ’ όνομα, το F/B μοιάζει πολύ πιο χρηστικό και συνήθως είναι. Βέβαια η ανάγκη για διάλογο δεν συνεπάγεται αυτομάτως με την ικανότητα διαλόγου … και αυτό είναι μια από τις εξαιρετικά ορατές παθογένειες στο F/B. Δυστυχώς ολοένα και λιγότερο μπορούμε να διατηρήσουμε μια συζήτηση εντός θέματος, να ακούσουμε και να απαντήσουμε στο συγκεκριμένο λόγο. Το θετικό βέβαια είναι ότι ενώ το πρόβλημα των παράλληλων μονολόγων δεν δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια, εντούτοις με το F/B τίθεται ως ζήτημα. Κι όπως λένε , όταν μπορέσεις να αρθρώσεις το πρόβλημα … είσαι πολύ κοντά στη αντιμετώπισή του.

Ένα επίσης σημαντικό χαρακτηριστικό του F/B είναι ότι συνιστά ένα ιδιότυπο club το οποίο προστατεύει τα μέλη του. Διόλου λίγες φορές ο χώρος αυτός προσέφερε το δίχτυ ασφαλείας ή έστω μια ψυχολογική υποστήριξη σε πρόσωπα που είχαν να αντιμετωπίσουν την (άδικη) κατακραυγή των συμβατών ΜΜΕ αλλά και των ψηφιακών (blogs). Τα δε blogs, κυρίως τα δημοφιλή, δυστυχώς χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο από οργανωμένες ομάδες συμφερόντων που επιδίδονται στη λασπολογία αλλά, φευ, δεν μπορούν να ξεπεράσουν τη δύναμη του F/B γιατί ακριβώς το τελευταίο προϋποθέτει συνεχή παρουσία και επικοινωνία.

Από κει μια πέρα, φίλοι τόνισαν διάφορα προβλήματα που έχει το F/B αλλά και που δημιουργεί όπως το ζήτημα των ψευτοπροφίλ, καθώς διάφοροι συμμετέχουν σε συζητήσεις συνειδητά για να τις διασπούν. Ενίοτε αυτό έχει τη μορφή κανονικής επίθεσης αλλά και αντεπίθεσης … το περίφημο stroll !

Ένα άλλο θέμα είναι η έμμεση χειραγώγηση τω χρηστών. Ο χρήστης του F/B επιθυμώντας να αποκτήσει περισσότερους φίλους στη σελίδα του ή να εισπράξει τα εύσημα (like ή LoL) συχνά θα μπει στον πειρασμό να γράψει κάτι που θα ικανοποιεί ή θα προκαλεί πολλούς. Σε κάθε περίπτωση, στο F/B δεν συναντάς παρά συμπεριφορές που ενυπάρχουν και στην «κανονική» ζωή, με τη μόνη διαφορά ότι στο F/B είναι περισσότερο εύγλωττες, έντονες και συμπυκνωμένες.

Κατά τη γνώμη μου, ένα είναι το βασικό μήνυμα που στέλνει το Facebook: την ανάγκη για επικοινωνία, την ανάγκη για συμμετοχή σε μια παρέα, σε ένα κόμμα, σε ένα πολιτικό σύστημα. Κι αυτή την κραυγή εάν δεν τη λάβουν υπόψη τα συμβατά μέσα διαδραστικότητας- τα κόμματα, οι εφημερίδες, τα πολιτικά πρόσωπα… δεν θα καταφέρουν ποτέ να συγχρονιστούν με τις απαιτήσεις της εποχής. Θα περιθωριοποιηθούν και το χάσμα μεταξύ πολιτών και συντεταγμένης πολιτείας απλώς θα μεγαλώνει επικινδύνως.

Νέο χρονιά και το F/B στέλνει αυτό το μήνυμα ως κατευόδιο… πως παρά τις συστηματικές προσπάθειες, όχι ακόμα δεν έχουμε αλλοτριωθεί, όχι ακόμα δεν έχουμε συνηθίσει τη σιωπή μήτε δεχόμαστε να αποφασίζουν άλλοι για εμάς… είμαστε ακόμα παρόντες και ενεργοί.

Καλή χρονιά!