Εκλογή Τράμπ: το παγκόσμιο καράβι είναι πια ακυβέρνητο

Ξύπνησα γύρω στις 7 το πρωί της Πέμπτης – για τρίτη φορά μέσα στη νύχτα – και αναζήτησα και πάλι το κινητό μου για να δω ... τι άλλο; τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών. Το πρώτο tweet που διάβασα δεν άφηνε πολλές αμφιβολίες για τα επόμενα. Έλεγε:

«America's worst nightmare was 9/11. Now it's 11/9.

The tables have turned!»

(«Ο χειρότερος εφιάλτης της Αμερικής ήταν η 9/11 (11η Σεπτεμβρίου). Τώρα είναι η 11/9 (9η Νοεμβρίου).  Οι όροι έχουν αντιστραφεί»)

Αυτό ήταν λοιπόν. Έγινε αυτό που τόσο πολύ φοβόμασταν. Και τώρα;

Για την ανάλυση των αιτιών του αποτελέσματος σίγουρα ο λόγος ανήκει στους Αμερικάνους αναλυτές.  Έχουν ήδη γραφεί πολλά κι έχουμε πολλά ακόμη να διαβάσουμε. Θα μείνω ίσως στο άρθρο του Μάικλ Μουρ που πριν ένα χρόνο είχε εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους θα επικρατούσε ο  Τράμπ έναντι της Κλίντον (εδώ), μολονότι το απεύχονταν. Και είχε τόσο δίκιο.

Ο ένας ήταν η μεγάλη αντιπάθεια που υπήρχε για το ζεύγος Κλιντον στις παραδοσιακά δημοκρατικές πολιτείες Μίτσιγκαν, Οχάιο, Πενσιλβάνια και το Ουισκόνσιν λόγω της «συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με τη βόρεια Αμερική». Ο δεύτερος ήταν το αντιδημοφιλές προφιλ της Χίλαρι, δικαίως ή αδίκως. Ο τρίτος ήταν η απογοήτευση των ψηφοφόρων του Σάντερς, ο τέταρτος «η πληγωμένη τιμή του λευκού Αμερικάνου» μετά την προεδρία Ομπάμα, και ο πέμπτος αυτό που αποκαλεί «ψήφος ριάλιτι»: «Εκατομμύρια Αμερικανοί θα ψηφίσουν Τραμπ. Όχι γιατί συμφωνούν μαζί του, ούτε γιατί αγαπούν το τεράστιο εγώ του, αλλά απλά από περιέργεια» έγραφε.

Και θα έλεγα πως αν προσθέσεις και την πολυπλοκότητα του εκλογικού συστήματος, καθώς η Χίλαρι επικράτησε σε ψηφοφόρους αλλά όχι και σε εκλέκτορες, ένα πρώτο συμπέρασμα για την επικράτηση του Τράμπ είναι εύκολα κατανοητό. 

Τι σημαίνει όμως επικράτηση Τράμπ; Και κυρίως τι σημαίνει επικράτηση Τράμπ για εμάς στην Ευρώπη και ειδικότερα στην Ελλάδα;

Για την Αμερική η επικράτηση Τράμπ σημαίνει ότι μετά από πολλές δεκαετίες ίσως οι ΗΠΑ εισέρχονται σε έναν απομονωτισμό. Έχουν πολλά δικά τους κοινωνικά θέματα να λύσουν. Η αμερικάνικη κοινωνία έχει βαθιά διχαστεί από τη ρητορική μίσους του Ντόναλντ Τράμπ, οι διαδηλώσεις κατά της εκλογής Τράμπ σημαίνουν πολλά. Πρόκειται βέβαια για έναν διχασμό που προϋπήρχε. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος σε σχετική συνέντευξή του για το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών μίλησε για μια εκλογή «ταυτότητας». Όπως είπε είναι «μία εκλογή η οποία στην πραγματικότητα συνιστά αναζήτηση ταυτότητας για την βαθιά Αμερική» (εδώ).

Αμερικάνικος απομονωτισμός όμως σημαίνει πως η Ευρώπη καλείται για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια  να αντιμετωπίσει μόνη της τις δυσκολίες της. Η υπερδύναμη που σώζει καταστάσεις σε μια Ευρώπη που αγαπά να την μισεί αλλά δίχως αυτή δεν μπορεί να τα καταφέρει στα μεγάλα θέματα ασφάλειας και άμυνας, δεν είναι αυτονόητο ότι θα εξακολουθήσει να υπάρχει.    

Σημαίνει όμως και εξαγωγή προτύπων και προβλημάτων. Το φαινόμενο Τράμπ λειτουργεί επιβεβαιωτικά και ενθαρρυντικά σε παρόμοιους Ευρωπαίους πολιτικούς που βασίζουν την ύπαρξη τους στο γκροτέσκο, στον εθνικολαϊκισμό και στη ρητορική του μίσους. Το φαινόμενο βέβαια της επέλασης των «νέων» πολιτικών που διαχωρίζονται επιθετικά και καταγγελτικά από τους «παλαιούς» πολιτικούς ενώ στην πραγματικότητα αυτός ο διαχωρισμός από όσους τον επικαλούνται δεν είναι παρά η  διακήρυξη της μη αποδοχής του «άλλου», του διαφορετικού, της  μη αποδοχής της λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος, είναι ήδη γνώριμο στην Ευρώπη. Η Ελλάδα άλλωστε είναι η πρώτη διδάξασα με τον κ. Τσίπρα. Και αυτό είναι ιστορικά συνεπές υπό την έννοια ότι στην ευρωπαϊκή Ιστορία πολλές νέες καταστάσεις  στην Ελλάδα πρωτοεμφανίζονται σε μια πρώιμη μορφή τους, όπως πχ  ο εμφύλιος ως πρώτη πράξη του ψυχρού πολέμου. 

  

Όμως τώρα το μοντέλο αυτό των πολιτικών παίρνει διαστάσεις ανεξέλεγκτες. Πλέον μιλάμε για τον πρόεδρο των ΗΠΑ, για τον  πλανητάρχη. Άρα αφού έγινε πρόεδρος των ΗΠΑ ο Τράμπ, ποιος θα εμποδίσει την επικράτηση του Πέπε Γκρίλο, της Λεπέν κοκ;

Κι αν οι ΗΠΑ έχουν θεσμικά αντίβαρα για να ελέγξουν τον Τράμπ και να τον μεταμορφώσουν από υποψήφιο Τράμπ σε πραγματικό πρόεδρο των ΗΠΑ έστω τύποις, η Ευρώπη δεν έχει. Κι αυτό το είδαμε στην Ελλάδα ανάγλυφα που δεν είναι απλώς μια χώρα μέσα στις πολλές της Ευρωπαϊκής ηπείρου αλλά ένα κράτος μέλος της ΕΕ. Όχι μόνο το θεσμικό σύστημα της Ελλάδας αλλά ούτε της Ε.Ε. δεν κατάφερε να εμποδίσει πρόσφατες αυτοκαταστροφικές επιλογές.

Το παγκόσμιο καράβι αν δεν είναι ήδη ακυβέρνητο, κλυδωνίζεται.

Η παρέμβαση του Μάικλ Μουρ μετά το αποτέλεσμα των εκλογών όπου καλεί τον κόσμο «να σηκώσει τα μανίκια» γιατί «υπάρχουν φασίστες που πρέπει να νικήσουμε», μας αφορά όλους σε Ευρώπη και Αμερική. Μόνο που ο αντίπαλος είναι ροπές που υπάρχουν μέσα στις κοινωνίες μας. Όχι κάποιοι «εξωγήινοι». 

-->

* Δημοσιεύθηκε στο Capital   

Τα ξεχαρβαλωμένα «τεθωρακισμένα» του ΣΥΡΙΖΑ και η κατευναστική αντιπολίτευση

Παρακολουθώντας τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών, μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, ιδίως τις  ψηφοφορίες στην Ολομέλεια της Βουλής και  στην Διάσκεψη των Προέδρων, μου έρχεται στο μυαλό η αφήγηση του Ουίνστον Τσώρτσιλ για τον τρόπο προσάρτησης της Αυστρίας το 1938, μια αφήγηση κωμικοτραγικών ιστορικών γεγονότων που με είχε σοκάρει όταν την πρωτοδιάβασα για τις ευκαιρίες που χάθηκαν. Μεταφέρω:

« Το βράδυ του Σαββάτου, 12 Μαρτίου, το Ναζιστικό Κόμμα στην πρωτεύουσα είχε σχεδιάσει μια λαμπαδηφορία για να  υποδεχθεί τον ήρωα κατακτητή. Όμως δεν έφτασε κανείς.  [...] Η αιτία για την αργοπορία διέρρευσε σιγά σιγά. Η γερμανική πολεμική μηχανή είχε διασχίσει διστακτικά τα σύνορα και είχε σταματήσει κοντά στο Linz. Παρά τις ιδανικές καιρικές συνθήκες και την κατάσταση των δρόμων, τα περισσότερα άρματα μάχης είχαν υποστεί βλάβες, ενώ προβλήματα είχαν παρουσιαστεί στο αυτοκινούμενο βαρύ πυροβολικό. Ο δρόμος από το... μέχρι τη Βιέννη ήταν μπλοκαρισμένος με ακινητοποιημένα βαρέα οχήματα. [...]  Τα ελαφρά άρματα μάχης κατάφεραν να απεγκλωβιστούν και έφτασαν διασκορπισμένα στη Βιέννη τα ξημερώματα της Κυριακής. Τα τεθωρακισμένα οχήματα και το αυτοκινούμενο βαρύ πυροβολικό φορτώθηκαν σε μεταφορικά σιδηροδρομικά βαγόνια και μόνον έτσι κατάφεραν να φτάσουν εγκαίρως για την τελετή. [..] Ο Φύρερ ήταν έξαλλος με τις προφανείς ελλείψεις της πολεμικής μηχανής του. [...] Την Κυριακή ο Χίτλερ ανακοίνωσε τη διάλυση της Αυστριακής Δημοκρατίας και την προσάρτηση των εδαφών της στο Γερμανικό Ράιχ» ( Β´ΠΠ, εκδ Γκοβόστη, σελ. 165-166).

Η αφήγηση αυτή δείχνει αν μη τι άλλο πόσο εύκολο ήταν ή τουλάχιστον πόσες υψηλές πιθανότητες υπήρχαν να αναχαιτιστεί ο Χίτλερ και να αποφευχθεί ο Β’ ΠΠ, αν  Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία είχαν λειτουργήσει διορατικά και ενωμένα. Λίγες ημέρες νωρίτερα άλλωστε η Ρωσία είχε προτείνει διάσκεψη για να συζητηθεί το θέμα της γερμανικής απειλής αλλά το Παρίσι και το Λονδίνο δίστασαν. Άλλωστε τότε, ήταν στην λογική του κατευνασμού. Μάταια ο Τσώρτσιλ προειδοποιούσε. Τον θεωρούσαν πολιτικά καμένο χαρτί.

« Οι πολιτικοί δεν καλούνται μόνο για να επιλύουν εύκολα προβλήματα. Αυτά συνήθως λύνονται μόνα τους. Οφείλουν να λαμβάνουν αποφάσεις για τη σωτηρία του κόσμου, εκεί που η ισορροπία είναι ασταθής και τα μεγέθη δυσδιάκριτα» γράφει ο Ουίνστον Τσώρτσιλ λίγο παρακάτω (σελ 205), συμπληρώνοντας  πως «αν, λόγου χάρη, ο κ. Τσάμπερλεν  όταν έλαβε τη ρωσική πρόταση απαντούσε αμέσως: ‘‘Ναι. Ας ενωθούμε και οι τρεις για να σπάσουμε το σβέρκο του Χίτλερ’’, ή κάτι παρόμοιο, το Κοινοβούλιο θα το είχε εγκρίνει, ο Στάλιν θα είχε καταλάβει και η ιστορία ίσως να είχε ακολουθήσει διαφορετική πορεία. Σίγουρα πάντως όχι χειρότερη. Απεναντίας, ακολούθησε μία παρατεταμένη σιωπή, ενώ ετοιμάζονταν να ληφθούν ημίμετρα και να γίνουν συνετοί συμβιβασμοί».

Τώρα αν με ρωτάτε γιατί η εικόνα του πολιτικού συστήματος εν έτη 2016 μου φέρνει στο νου τις κωμικοτραγικές συνθήκες προσάρτησης της Αυστρίας, η απάντηση δεν είναι δύσκολη μολονότι μπορεί να θεωρηθεί υπερβολική. Η Ιστορία όμως είναι πονηρή και στέλνει μηνύματα, αν θέλουμε να τα λάβουμε.

Οι ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ μετά την απόφαση του ΣτΕ μοιάζει με τα ξεχαρβαλωμένα τεθωρακισμένα που κολλάνε στη λάσπη απολύτως ανίκανα όχι μόνο να προσαρτήσουν χώρες αλλά και να φτάσουν στον προορισμό τους. Κι αν κάτι τους δίνει τη δυνατότητα να το κάνουν είναι οι διάφορες ιδεοληψίες των συμμαχικών κρατών και οι μικροπολιτικές επιλογές των ηγετών τους. Εν προκειμένω, οι πολιτικές ηγεσίες της αντιπολίτευσης.

Το σχέδιο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ που το απεργάζονταν επί μακρόν για καταστρατήγηση  του Συντάγματος και της πολυφωνίας με σκοπό την επιβολή του δικού τους καθεστώτος ενημέρωσης, αποκρούστηκε με τον πιο ηχηρό τρόπο μέσα από τους ίδιους τους δημοκρατικούς θεσμούς. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ μετά την απόφαση του ΣτΕ δείχνει να μην έχει ιδέα σχετικά με το τι πρέπει να κάνει για να προχωρήσει το σχέδιο της αλλά και για να διασωθεί. Η βαριά ήττα που έχει υποστεί είναι ο θρίαμβος της δημοκρατίας. Όλα δείχνουν πως τελείωσαν τα κόλπα τους και δεν έχει παρά να συμμορφωθεί με την πραγματικότητα. Κι όμως, δυο ψηφοφορίες (η μία στη Διάσκεψη των Προέδρων και η άλλη στην Ολομέλεια επί της νεώτερης τροπολογίας Παππά) της δίνουν το χώρο που χρειάζεται για να πάρει μια μικρή ανάσα . Τουλάχιστον  κερδίζει  χρόνο. Κι αυτό γιατί; Γιατί κάποιοι θεώρησαν πως η (αμυδρή) πιθανότητα αύξησης κομματικού ακροατηρίου είναι πιο σημαντική από τη δημοκρατία μας, την πατρίδα μας, και εν τέλει την Ιστορία.

Θέλω να ελπίζω πως τα γεγονότα δεν θα εξελιχθούν δραματικά. Πως ο δρόμος δεν έχει επιστροφή, το ρεσάλτο ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στη δημοκρατία και τους θεσμούς δεν θα έχει συνέχεια, και τα πολιτικά πρόσωπα αλλά και οι θεσμοί είναι ικανοί να εμποδίσουν την άλωση της χώρας μας από αυτή την παρέα πολιτικών τυχοδιωκτών που βρίσκονται στην κυβέρνηση. Όμως τα μηνύματα της Ιστορίας ηχούν  εκκωφαντικά. Και το ερώτημα παραμένει: Γιατί τέτοια τυφλότητα του πολιτικού συστήματος;

Εύχομαι όταν θα γραφεί η Ιστορία αυτής της περιόδου να μην ειπωθεί η φράση του Τσώρτσιλ: «εκ των υστέρων,  απορώ με το χρόνο που είχαμε στη διάθεσή μας»

  

-->

* Δημοσιεύθηκε στο Capital  

28 Οκτωβρίου 2011- 28 Οκτωβρίου 2016: Η απομάγευση

«Η δημοκρατία δεν είναι μια πόρνη που τη μαζεύει από το δρόμο

κάποιος που κραδαίνει πολυβόλο.»

Ουίνστον Τσώρτσιλ, Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος

Ήταν 28 Οκτωβρίου 2011. Μια άλλη επέτειος που δεν πρέπει να ξεχάσουμε, ακριβώς για να μην την επαναλάβουμε.

Ήταν 28 Οκτωβρίου. Πριν πέντε χρόνια. Η κορύφωση από μια σειρά παρόμοιων ενεργειών σε μικρότερη όμως κλίμακα. Πολίτες σε οργανωμένες συλλογικότητες από άγνωστες δυνάμεις (ή σχεδόν άγνωστες) ορμούν στους επισήμους κατά την διάρκεια της παρέλασης. Παρελάσεις ματαιώνονται σε όλη την επικράτεια. Μαθητές σχολείου με απόλυτα συντονισμένο βηματισμό στρέφουν το σώμα τους αριστερά γυρνώντας την πλάτη στην εξέδρα των επισήμων (κάποιοι σαφώς τους είχαν εκπαιδεύσει). Ένας μαθητής κρατώντας την ελληνική σημαία μουτζώνει τους επισήμους και την επόμενη στιγμή χρίζεται εθνικός ήρωας. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με βουρκωμένα μάτια φυγαδεύεται.

«Στόματα χωρίς σιωπή/ Αφροσύνη και ανομία/ Όλων σας μοίρα κοινή/ Το τέλος δυστυχία» (Βάκχες, Ευριπίδης)  

Και κάπου εκεί ξεκίνησαν όλα. Κάπως έτσι φτάσαμε να έχουμε μια κυβέρνηση που έχει κηρύξει τον πόλεμο στους πολίτες της χώρας και στην ίδια τη δημοκρατία με στόχο την επιβολή ενός «άλλου καθεστώτος», του δικού τους καθεστώτος. Ανεπιτυχώς για την ώρα, ευτυχώς.

Ανεπιτυχώς γιατί οι ίδιοι οι θεσμοί που φυλάττουν τη δημοκρατίας μας αντιδρούν και αντιστέκονται, με βασικότερο όλων, τη δικαιοσύνη.  Αυτό είναι και το μεγαλείο της δημοκρατίας. Αυτό δεν κατάλαβαν οι θλιβεροί κυβερνήτες μας. Ότι η δημοκρατία μπορεί να κινδυνεύει από τον εαυτό της όταν κάποιες δυνάμεις καταχρώνται των  ελευθεριών της, αλλά τελικά έχει τη θεσμική ικανότητα να προστατεύεται μέσα από αντίβαρα και εγγυήσεις. Αυτό ακριβώς έγινε με την απόφαση του ΣτΕ που ακύρωσε το νόμο Παππά που αποσκοπούσε στον κυβερνητικό έλεγχο των ΜΜΕ και άρα στην κατάργηση της πολυφωνίας που είναι βασικό χαρακτηριστικό της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.

«Ο σοφός δεν είναι σοφός/ Και το σύνορο του ανθρώπου γκρεμνός» (Βάκχες, Ευριπίδης)

Τι να σκέφτονται όμως σήμερα οι συμπολίτες μας που σα μαινάδες στον Κιθαιρώνα πριν πέντε χρόνια εξωθήθηκαν να συμμετάσχουν, ίσως δίχως να το συνειδητοποιούν, σε μια πράξη ακραία αντιδημοκρατική. Εξωθήθηκαν από δυνάμεις που τους χρησιμοποίησαν στο όνομα της δημοκρατίας για να μπορούν να την «καταλάβουν» στη συνέχεια; Ίσως και να μην το θυμούνται. Μπορεί και να λησμόνησαν τη συμμετοχή τους σ’ αυτή την πράξη. Ανθρώπινη αντίδραση είναι κι αυτό. 

Μπορεί κάποιοι να έχουν ξεχάσει τη δική τους συμμετοχή, εμείς όμως ως κοινωνία δεν πρέπει να ξεχάσουμε αυτές τις μέρες που αμαύρωσαν την εθνική επέτειο και άνοιξαν το δρόμο σε όσα συμβαίνουν τα δυο τελευταία χρόνια και στη βλάβη που προκάλεσαν.  Αντιθέτως, πρέπει να καταλάβουμε τι έγινε τότε και πως φτάσαμε εδώ σήμερα.

Γιατί σίγουρα δεν φτάσαμε τυχαία στην σημερινή  κατάσταση της θεσμικής εκτροπής. Η συνταγή είναι παλιά και με επιτυχία εφαρμοσμένη. «Ο ολοκληρωτισμός έρχεται πάντα από κάτω. Όταν κάποιες οργανωμένες ομάδες επιβάλλονται στις μάζες» γράφει η Χάνα Άρεντ στις Ρίζες του Ολοκληρωτισμού.

«Ο ολοκληρωτισμός τρέφεται από την αρνητική αλληλεγγύη μεταξύ ανοργάνωτων μαζών, από οργισμένους ανθρώπους που δεν έχουν τίποτα άλλο κοινό παρά μια ασαφή εκτίμηση ότι τα επιφανή μέλη της κοινωνίας είναι απλώς γελοία υποκείμενα και ότι η συντεταγμένη εξουσία είναι ανόητη και διεφθαρμένη» γράφει και οι λέξεις της φωτίζουν κάθε μέρα και ώρα των τελευταίων πέντε ετών. Αυτό δεν ήταν το ρεσάλτο ΣΥΡΙΖΑ; Εκμεταλλευόμενοι την οικονομική κρίση και τις δύσκολες, αντιλαϊκές αποφάσεις που έπρεπε να πάρουν οι τότε κυβερνήσεις  του «παλαιού» πολιτικού συστήματος για να προστατεύουν τον τόπο από την καταστροφή,  έπεισαν μεγάλο μέρος των πολιτών πως η συντεταγμένη εξουσία, ο ακαδημαϊκός κόσμος, τα μέλη της κοινωνίας με ισχυρό δημόσιο λόγο ήταν διεφθαρμένα και ήθελαν το κακό των πολιτών και της χώρας. Κι έτσι όπως ήταν παραζαλισμένοι όλοι από την σφοδρότητα της κρίσης και την απώλεια εισοδημάτων και επιπέδου ζωής, τους πίστεψαν κι έγιναν εν αγνοία τους όργανα τους.  

Τώρα όμως όλα φωτίζονται αλλιώς. Η οδυνηρή πραγματικότητα που ζούμε μας δίνει τη δυνατότητα να κοιτάξουμε προς τα πίσω και να αξιολογήσουμε διαφορετικά τα όσα έγιναν. Να κατανοήσουμε το παρελθόν μας. Να συμφιλιωθούμε με αυτό. Να καταλάβουμε τι πραγματικά έγινε, τι ήταν η κρίση, πότε και πως δημιουργήθηκε και ποια ήταν η μόνη οδός για την αντιμετώπισή της και τι προσπάθειες έγιναν. Να απελευθερώσουμε την αλήθεια από τα ψέμματα. Να αποκαταστήσουμε όχι τόσο τους ανθρώπους που επέλεξαν το δρόμο της εθνικής ευθύνης, όσο τους ίδιους μας τους εαυτούς. Δεν ζούσαν κάποιοι άλλοι στον τόπο αυτό πριν την κρίση. Εμείς οι ίδιοι ήμασταν. Εμείς ψηφίζαμε, εμείς εμπιστευόμασταν, εμείς δρούσαμε.  Να αντιληφθούμε σε όλη του τη διάσταση τι έκανε στον τόπο μας και στον καθένα μας, στο νου και στη ψυχή μας, ο Συριζα. Όχι δεν έχει νόημα να νομίζουμε πως μας εξαπάτησε επειδή υποσχέθηκε πως ο «γάιδαρος πετάει» και τελικά δεν πέταξε. Αυτό θα είναι η επιβεβαίωση της ηγεμονίας του. Δεν υπήρξαν και δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις. Μια πολιτική σπείρα αδίστακτων μας τύφλωσε σκοπίμως και αλλοίωσε το τρόπο σκέψης μας και λίγο έλειψε να φαγωθούμε μεταξύ μας. Πρέπει να γίνει η απομάγευση.

Και όλοι μαζί, ενωμένοι, να κάνουμε ότι είναι δυνατόν για να σταματήσουμε το κακό πριν γίνει μεγαλύτερο και να προσπαθήσουμε να επιστρέψει η χώρα μας στην κανονικότητα, προτάσσοντας τον ορθό λόγο.

«Άγνωστο τέλος δίνουν στα πράγματα οι θεοί/ Εκείνα που είναι να γίνουν δεν έγιναν ποτέ/ Κι εκείνα που γίνονται. Δεν ήταν για να γίνουν»  (Βάκχες, Ευριπίδης)

* Δημοσιεύθηκε στο Capital  

Η φοβισμένη αλαζονεία του κ. Παππά

Στη Δίκη του Κάφκα, ο τραπεζοϋπάλληλος Γιόζεφ Κ., ένας κανονικός άνθρωπος, συλλαμβάνεται για μια πράξη που κανείς δεν του λέει ποια είναι. «Κάποιος πρέπει να είχε συκοφαντήσει τον Γιόζεφ Κ., γιατί ένα πρωί, χωρίς να έχει κάνει τίποτα απολύτως, συνελήφθη» γράφει ο συγγραφέας στις πρώτες γραμμές του βιβλίου. Ο Γιόζεφ Κ. μάταια προσπαθεί να αποδείξει την αθωότητα του και να αντικρούσει τις κατηγορίες καθώς δεν γνωρίζει καν γιατί κατηγορείται. «Δεν πρέπει κανείς να τα θεωρήσει αληθινά, πρέπει μόνο να τα θεωρήσει αναγκαία» είναι η φράση που θα πάρει από τον ιερέα προσπαθώντας να κατανοήσει τι είναι αυτό που συμβαίνει. «Ένα μελαγχολικό συμπέρασμα», θα πει ο Γιόζεφ Κ, «που μεταμορφώνει το ψέμα σε καθολική αρχή».

Η Δίκη του Κάφκα μου ήρθε στο μυαλό παρακολουθώντας τη συνέντευξη του Νίκου Παππά στον Σκαι, την Τετάρτη το βράδυ.

Με αθώο ύφος και αμήχανο χαμόγελο - που όμως δεν θα πρέπει να μας ξεγελά, αυτή είναι η μάσκα του κ. Παππά - έλεγε τα πλέον εξωφρενικά πράγματα καταλύοντας βασικές αρχές της δημοκρατίας αλλά και της κοινής λογικής, και καθιστώντας μας όλους Γιόζεφ Κ .– δικαστές, εργαζόμενους στα κανάλια, πολίτες. Όλοι είμαστε ένοχοι και δεν χρειάζεται να μάθουμε το γιατί. Αυτός ξέρει κι αυτός αποφασίζει.  Εξάλλου, «το κόμμα δεν μπορεί να κάνει ποτέ λάθος» όπως λέει ο ανακριτής Ρούμποσοφ στον κατηγορούμενο και πρώην σύντροφό του Ρίχαρντ στο «Μηδέν και το Άπειρο» του ΄Άρθρουρ Καίσλερ 

Σημειώνω τα πιο απλά, αυτά που θίγουν τον πυρήνα της κοινής λογικής.

Λέει ο κ. Παππάς στον ελληνικό λαό ότι πήρανε τα λεφτά και άρα αυτό νομιμοποιεί τη διαδικασία και πως «τώρα πρέπει να προσαρμοστούμε στην πραγματικότητα»!

Ποια πραγματικότητα; Την κατάφωρα αντισυνταγματική, μια πραγματικότητα που οι ίδιοι κατασκεύασαν κόντρα στη διεθνή και ευρωπαϊκή νομολογία.

Και γιατί πρέπει να προσαρμοστούμε σε αυτή την «πραγματικότητα» τους; Γιατί πήραμε λεφτά. Ταυτολογικό επιχείρημα και ταυτοχρόνως μια λογική που νομιμοποιεί οποιοδήποτε έγκλημα αρκεί να υπάρχουν έσοδα ! Αν μια κυβέρνηση πάρει λεφτά για να παραδώσει τη χώρα σε κάποιον εχθρό, εσωτερικό ή εξωτερικό, όλα καλά; Αν ληστέψεις και δολοφονήσεις κάποιον αλλά δώσεις τα χρήματα στην κυβέρνηση, δεν υπάρχει κανένα ζήτημα;

Είπε ακόμη πως «η πολυφωνία δεν εξαρτάται από τον αριθμό των καναλιών»  – πρωτάκουστο! Άρα γιατί όχι ένα κανάλι και καλό; Επικαλέστηκε μάλιστα ως επιχείρημα  το ότι ο μεγάλος  αριθμός σταθμών  «δεν διασφάλισε την αντικειμενική προβολή των απόψεων στο δημοψήφισμα»! Ποιο δημοψήφισμα; Αυτό το απολύτως αντισυνταγματικό δημοψήφισμα, αυτό το δημοψήφισμα που βίασε την καρδιά της δημοκρατίας και εν τέλει εξευτέλισε τη λαϊκή βούληση καθώς ο Πρωθυπουργός πήρε το Όχι και το έκανε Ναι. Αυτό που ο κ. Χουλιαράκης αποκάλυψε πως ψήφισε Ναι (και υποθέτω πως δεν είναι ο μόνος στην κυβέρνηση). Και σε κάθε περίπτωση τα ΜΜΕ έχουν κάθε δικαίωμα να υποστηρίζουν με σχόλια την τάση που εκτιμούν πως είναι η σωστή- το είδαμε άλλωστε στο δημοψήφισμα του ΗΒ  που όλος το βρετανικός Τύπος στήριξε την παραμονή της χώρας  στην ΕΕ.

Είπε επίσης πως θα προτιμούσε να έχει καθορίσει το ΕΣΡ το τηλεοπτικό τοπίο. Αυτό το ΕΣΡ που ο ίδιος κατάργησε με ένα νόμο, παραβιάζοντας το Σύνταγμα γιατί πολύ απλά τα μέλη του ΕΣΡ δεν παύονται -μπορούν να αντικατασταθούν αλλά όχι να παυθούν-  και με δικό του νόμο υφάρπαξε την αρμοδιότητα από το ΕΣΡ.

Επιπλέον ο κ. Παππάς, διαστρεβλώνοντας τελείως την πραγματικότητα, υποστήριξε πως η πειθαρχική έρευνα που διέταξε ο υπουργός δικαιοσύνης Παρασκευόπουλος δεν αφορούσε την προσωπική ζωή του δικαστή και τα δημοσιεύματα με τα υποκλαπέντα email, παρόλο που το αναφέρει ρητά ο υπουργός. Έφτασε δε στο σημείο να ισχυρίζεται πως η εφημερίδα Αυγή δεν έκανε καμία αναφορά στην προσωπική ζωή του δικαστή, παρόλο που η εφημερίδα αυτά τα αναφέρει στο πρωτοσέλιδο της ντροπής.

Και στη συνέχεια αυτοανακηρύχθηκε προστάτης των δικαστών από (μυστηριώδεις) δυνάμεις που τους απειλούν!  Πως να νιώθουν άραγε οι δικαστές ακούγοντας αυτές τις φράσεις;

Εξέφρασε τέλος άποψη για τα δελτία ειδήσεων, τα οποία όπως είπε δεν τα εγκρίνει. Υπονοώντας σαφώς πως τα δελτία ειδήσεων στο νέο τηλεοπτικό τοπίο θα έχουν την έγκρισή του, της έγκριση της κυβέρνησής του.

Όσο για τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης, των δικαστικών ενώσεων , των επιστημόνων, η απάντησή του είναι  απλή και είναι η ίδια με αυτή που έδωσε ο ανακριτής Ρούμποσοφ στον κατηγορούμενο Ρίχαρντ στο «Μηδέν και το Άπειρο»: «Όποιος σπέρνει τον πανικό, παίζει το παιχνίδι του εχθρού».  

Μικρότητα, κουτοπονηριά, ροπή προς τον αυταρχισμό, φοβισμένη αλαζονεία. Κάποιος που πιστεύει πως μπορεί να καταλύσει το σύνταγμα με ένα νόμο και μια τροπολογία.

Αυτό όμως μπορεί να συμβεί μόνον αν επιτρέψουμε να επικρατήσει το γελοίο έναντι του λογικού. Αυτό είναι το αυγό του φιδιού.

«Το μόνο που μπορώ τώρα να κάνω είναι να διατηρήσω ως το τέλος το λογικό μου» λέει ο Γιόζεφ Κ. στο τέλος του έργου.

* Δημοσιεύθηκε στο Capital